กระสอบทรายป้องกันน้ำท่วมได้จริงหรือ?

ในโมงยามนี้ เรามองไปทางไหนก็จะเห็นคนก่อกระสอบทราย (sandbag dike) เพื่อป้องกันน้ำท่วม ตั้งแต่ขนาดย่อมหน้าประตูบ้าน จนถึงเป็นแถวแนวยาวหลายกิโลเมตร จนทำให้กระสอบทรายเป็นสินค้าควบคุม ราคาแพง หายาก และน่าขโมยเป็นอย่างยิ่ง คำถามก็คือ การป้องกันนี้ได้ผลจริงหรือไม่? และเราได้ใช้กระสอบทรายอย่างถูกวิธีหรือไม่?

สำรวจสถานที่

ดูก่อนว่าเราจะป้องกันน้ำท่วมด้วยกระสอบทรายตรงไหน เป็นระยะทางเท่าไร จะต้องป้องกันน้ำท่วมได้กี่เมตร พื้นที่เป็นระนาบเรียบหรือเอียง หากพื้นที่ไม่เรียบ เราอาจจะต้องเผื่อกระสอบทรายให้มากขึ้น เพื่อทำให้ระนาบเรียบเสมอกัน

สำรวจว่ามีพื้นที่ระหว่างกำแพงและตัวบ้านมากน้อยแค่ไหน อย่าเรียงกระสอบทรายดันกับกำแพงหรือสิ่งก่อสร้าง เนื่องจากแรงดันจากน้ำจะถูกส่งต่อไปยังกำแพงหรือสิ่งก่อสร้าง ทำให้พังทลายได้

 

เราก่อกระสอบอย่างไร?

 

หันกระสอบสู้น้ำ วางเรียงซ้อนเหมือนก่ออิฐ ใช้กระสอบต่อไปวางทับชายกระสอบก่อนหน้า

 

การก่อต้องทำเป็นรูปพิรามิด โดยให้ฐานมีความกว้างมากกว่าความสูง กระสอบทรายให้กรอกทรายเพียงครึ่งถุง และไม่ต้องมัดปาก การกรอกเพียงครึ่งเดียวได้ประโยชน์มากกว่า แข็งแรงกว่า ขนย้ายง่ายกว่า

หันท้ายกระสอบแต่ละใบสู้น้ำ วางเรียงทับกันไปเรื่อยๆสลับกันเหมือนก่ออิฐกำแพง ให้ชายกระสอบเรียบไปกับพื้น และให้อีกกระสอบทับชายนี้ไปเรื่อยๆ

กระสอบทรายจะไม่มีประโยชน์และจะพังลงอย่างง่ายดาย หากไม่ได้เรียงกันอย่างถูกวิธี ดังนั้นเมื่อต้องกรอกกระสอบและเรียง ให้มั่นใจเสมอว่ามีคนจัดการควบคุมการก่อสร้างและควบคุมคุณภาพ ให้ลองผลักแรงๆ หากกำแพงกระสอบทรายไม่ล้ม ก็เป็นอันใช้ได้ จำไว้เสมอว่าน้ำมีความแรงมากกว่าที่เราผลักอยู่หลายเท่านัก (ลองนึกถึงการตั้งกระสอบเรียงกันเป็นชั้นสูงๆ แค่เดินชนก็ล้มแล้ว)

เราสามารถเพิ่มชิ้นพลาสติกคลุมด้านที่ปะทะน้ำได้ แต่จะต้องให้เป็นแผ่นใหญ่เพียงพอ วางแนบและใช้กระสอบทรายทับไว้ด้านบนและด้านล่าง

 

ใช้แผ่นพลาสติกคลุมทับอีกครั้ง เพื่อลดความเร็วของการรั่วซึม


เราต้องใช้กระสอบทรายเท่าไร?

โดยปลอดภัยแล้ว U.S. Army Corps of Engineers แนะนำให้ใช้อัตราส่วน 3 ต่อ 1 คือฐานมีความกว้างเป็น 3 เท่า ของส่วนสูง เช่น ต้องการป้องกันน้ำท่วมสูง 1 เมตร ก็ต้องมีความกว้างฐาน 3 เมตร หากทำไม่ได้ อย่างน้อยต้องเป็นอัตราส่วน 2 ต่อ 1 ถ้าน้อยกว่านี้จะรับแรงน้ำไม่ได้ (อ่านเอกสาร

แปลว่า ถ้าเราต้องการสร้างกำแพงเพื่อป้องกันน้ำท่วม สูง 4 ฟุต (1.2 เมตร) เป็นระยะทาง 100 ฟุต (3.3 เมตร) ก็จะต้องใช้กระสอบทราย 7, 800 ใบ

การก่อต้องมีฐานกว้างเป็นสามเท่า และถ้ามีช่องด้านล่าง (trench) จะช่วยให้แข็งแรงยิ่งขึ้น

 

ไม่แนะนำให้ก่อกระสอบทรายเกินกว่า 1.8 เมตร และ ควรก่อกระสอบทรายให้สูงกว่าระดับน้ำที่คาดคิดไว้อย่างน้อย 1-2 ฟุตเมื่อก่อแล้วขอให้ท่านได้นึกไว้ด้วยว่า ท่านจะออกมาจากบ้านอย่างไร อาจจะต้องซื้อบันไดเผื่อไว้ด้วย

มาถึงจุดนี้ หลายคนอาจจะเริ่มคิดแล้วว่าจะไปหากระสอบทราย 200,000 ถุงที่ไหน ใช้ 300 ถุงก็พอมั๊ง หากเป็นแบบนี้อย่าเสียเวลา แนะนำให้ใช้วิธีการอื่นทันที การใช้กระสอบทรายน้อยเกินไป ท่านจะเหนื่อยฟรี และไม่ได้ป้องกันน้ำใดๆเลย

กระสอบทรายนั้นโดยลักษณะของสินค้าแล้ว เป็นสินค้าที่มีราคาไม่แพง แต่ในสภาวะน้ำท่วมอาจหาได้ยาก และมีราคาสูง ถ้าท่านต้องใช้กระสอบทรายถึง 1,000 ถุง ลองคิดเป็นเงินก่อน แล้วดูว่าเราใช้วิธีการอื่นได้หรือไม่?


เราใช้เวลาเท่าไรในการก่อ?

การใช้กระสอบทรายก่อกำแพงกั้นน้ำ ใช้เวลานาน ถ้าเราใช้คนสองคน จะได้ระยะเพียง 1 เมตรต่อชั่วโมง สำหรับกำแพงสูง 75 เซนติเมตร เท่านั้น แต่ก็สามารถเร็วขึ้นได้ถ้ามีคนมหาศาลช่วยกันกรอก ช่วยกันวาง หรือใช้เครื่องจักรในการช่วยกรอก แม้จะเป็นทางเลือกที่ดีและได้ผลพอสมควร แต่กิจกรรมนี้ก็ต้องอาศัยคนและเวลาจำนวนมาก และทำได้ยากถ้าน้ำท่วมไปแล้ว

การรีบก่อโดยไม่สำรวจความเรียบร้อยหรือก่อผิดวิธีจะไม่ป้องกันน้ำท่วมใดๆทั้งสิ้น

 

เยี่ยมเลย พร้อมสู้น้ำท่วมได้แน่นอน

  • ไม่ใช่เสมอไป กระสอบทราย ไม่ได้ป้องกันการไหลซึม ซึ่งจะเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ไหลผ่านไปตามกระสอบและทราย กระบวนการนี้ ช้าและนาน แต่ท้ายสุด น้ำก็จะไหลไปอีกฝั่งหนึ่งได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเป็นกำแพงกั้นน้ำท่วมสูง และมีมวลน้ำปะทะมาก
  • หากมวลน้ำมีจำนวนมาก ไหลเร็วและแรง ยิ่งมวลน้ำสูงมากขึ้นเท่าไร กำลังก็จะมากขึ้น และกระสอบทรายอาจพังทลายลงมา หรือมีโอกาสที่น้ำที่แทรกซึมจะไหลเร็วมากกว่าปกติ
  • กระสอบเป็นวัสดุที่เสื่อมหรือเปื่อยได้ เมื่อมีน้ำกัดเซาะอยู่ตลอดเวลา ระวังว่าเมื่อกระสอบทรายถุงหนึ่งแตก โครงสร้างจะทลายลงมาโดยง่าย ฉะนั้นอาจไม่ได้ผลถ้าน้ำท่วมนั้นกินเวลานานหลายเดือน
  • สำหรับบ้านพัก น้ำท่วมไม่ได้เข้าจากทางหน้าบ้าน หรือประตูบ้านอย่างเดียว น้ำจะต้องรักษาระดับ ซึ่งหากมีน้ำท่วมอยู่หน้าบ้าน ท่านก็จะต้องปิด หรือปรับระดับท่อระบายน้ำภายในบริเวณบ้าน ภายในห้องน้ำ และโถส้วมของท่านด้วย
  • น้ำยังสามารถแทรกซึมไปตามผิวดิน และอาจโผล่ขึ้นมาได้ทั้งสนามหน้าบ้าน ต้นไม้ หรือแม้แต่พื้นบ้านโดยตรงเลยก็เป็นได้
  • น้ำที่ผ่านทรายเหล่านี้ ไม่สะอาด โดยลำพังน้ำท่วมก็ไม่สะอาดอยู่แล้ว ทรายเหล่านี้จะยิ่งทำให้มันไม่สะอาดมากขึ้น

 

คำแนะนำของเรา

Thai Flood Relief แนะนำว่า ถ้าคุณต้องการป้องกันน้ำท่วมไม่ให้เข้าบ้าน กระสอบและทรายยังหาซื้อได้ และคาดว่าน้ำท่วมนั้นมีความสูงไม่เกิน 50 เซนติเมตรจากพื้นบ้าน กระสอบทรายเป็นวิธีที่น่าสนใจ ความสูงที่มากกว่านี้อาจต้องใช้กำลังคนที่มากขึ้นเป็นทวีคูณ

ขอให้ค้นคว้าข้อมูลก่อนเริ่มทำเสมอ!

 

 

——————–

ข้อมูลลิขสิทธิ์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์

 

ภาพประกอบและข้อมูลอ้างอิง

 

 

27. October 2011 by thaifloodrelief
Categories: เตรียมตัวและระวังป้องกัน | Tags: , | Leave a comment